Waarom delen werkt

Het grote publiek ontwaakt op ruwe wijze uit de droom van een veilig pensioen en zoekt naar schuldigen. Hoe gaan pensioenfondsbestuurders daarmee om?

05 April 2013
Albert Röell ›

Pensioenfondsen worden geconfronteerd met oplopende kosten en risico's in hun bedrijfsvoering. Zij zijn zich ervan bewust dat verandering noodzakelijk is om het vertrouwen van deelnemers in pensioenfondsen te behouden. Bundeling van infrastructuur lijkt een goede oplossing.

Klaverjassen
In een vorig leven grapte voormalig minister Zalm dat een pensioenfonds minstens 4 bestuurders nodig heeft. Het bestuur kon dan tenminste klaverjassen. Op dit moment zitten er in het bestuur van ABN AMRO inmiddels voldoende mensen om met CEO Zalm te kunnen klaverjassen. Pensioenfondsbestuurders hebben het daarvoor helaas veel te druk.

Ondergedompeld in een waterval aan nieuwe regels en voorschriften, bestookt door legers consultants en adviseurs en zelf meestal nog wat onwennig in de nieuwe wereld van transparantie en governance, zoeken veel bestuurders naar een elegante uitweg voor hun kopzorgen. Aansluiting, overname, fusie, splitsing, het lijkt wel investment banking met pensioengelden.

Weg identiteit
Een alternatieve oplossing vormt het beter met elkaar delen van infrastructurele kosten, zoals systemen, aansluitingen naar markten, etc. Deze weg heeft het grote voordeel dat pensioenfondsen over hun eigen toekomst kunnen blijven beschikken. Iets waar de sociale partners niet ten onrechte steeds op blijven hameren. Want wie konijnenhachee toevoegt aan olifantenhachee, blijft achter met olifantenhachee, hoe vet het konijn ook was. Een waarheid die met name kleinere fondsen die deel werden van een grote partij, hebben bemerkt. Hun identiteit, en dus hun ruimte om een eigen weg te blijven bewandelen, werd grondig ingeperkt cq beëindigd.

Bundeling van infrastructuur is in Nederland gemeengoed in de wereld van betalen. Het gaat dan om white label-toepassingen 'achter de gordijnen' waar de consument geen weet van heeft, maar die hem wel een beter product opleveren. Op het gebied van beleggingsadministraties zou een dergelijke oplossing eenzelfde effect hebben als bij betalen: lagere kosten, minder fouten en dus blijere deelnemers.

Van de wieg tot het graf
Waarom gebeurt het dan nog niet? Dat laatste heeft wellicht het meeste te maken met patroondenken in de financiële dienstverlening en dan met name bij de banken. Zij zijn gewend om van de wieg tot het graf elk aspect van de dienstverlening zelf in te vullen, waardoor innovatie van processen en organisatiemodellen maar nauwelijks van de grond komt. Elke inbreuk op dit monomodel zou een inbreuk zijn op de waardeketen en Sodom en Gomorrah over de sector afroepen.

Zolang pensioenfondsen niet in staat zijn zich aan dit soort pessimistisch cultuurdenken van bankiers te onttrekken, missen de deelnemers de voordelen van bundeling van infrastructurele kernprocessen, zoals lagere kosten en minder fouten. In plaats van zelf te sturen, worden pensioenfondsbestuurders dan gestuurd door regelgevers, toezichthouders en goedwillende externen. Uiteindelijk komt dan ook het klaverjassen van Zalm weer in beeld voor bestuurders van pensioenfondsen.

Schrijf een reactie

U plaatst uw reactie door direct in te loggen met LinkedIn of met een van de andere socialmedia omgevingen.

Log in met om een comment te plaatsen