Look through moet zeker doorontwikkeld worden

Levert look through daadwerkelijk additionele transparantie op in de assets en risico’s van pensioenfondsen? Of is het slechts een extra administratieve last waarvan de kosten niet opwegen tegen het beoogde doel?

12 April 2016
Michiel Koudijs ›

Het Financieel Toetsingskader (FTK) besteedt ruim aandacht aan de risico’s van pensioenfondsen. In dat verband moeten de achterliggende assets en risico’s van beleggingen in beleggingsfondsen worden gerapporteerd via een verplichte ‘look through’-rapportage. Dat is geen sinecure. Het aantal in te vullen velden voor de FTK rapportage is bijvoorbeeld gestegen van 400 naar 1200. Helaas ontbreekt het aan een formulier waarmee beleggingsfondsen en vermogensbeheerders op een gestandaardiseerde manier automatisch de gevraagde look through gegevens kunnen opleveren. Bovendien is onduidelijk wat toezichthouder De Nederlandsche Bank (DNB) nu precies wil weten. Wat is een “betekenisvolle verscherping van de beleggingsrisico's”, zoals in de toelichtende brief staat? Gevolg: spraakverwarring en een oceaan aan data die op vele manieren geïnterpreteerd kan worden.

Tevreden met look through

Niettemin is de pensioensector over het algemeen tevreden met look through. Vermogensbeheerders leveren de gevraagde data steeds sneller aan en met veel minder fouten. Maar er is nog volop ruimte voor verbetering.

Pensioenfondsen zouden hun vermogensbeheerders bijvoorbeeld contractueel kunnen verplichten om hun look through data tijdig en volledig aan te leveren. Omgekeerd moeten pensioenfondsen duidelijke richtlijnen meegeven waar de data aan moeten voldoen. Custodians zouden onderling kunnen samenwerken om tot één gestandaardiseerd format voor look through data te komen. Vermogensbeheerders worden namelijk door meer dan één custodian om look through data gevraagd. Het FTK is echter een specifiek Nederlandse aangelegenheid waar veel buitenlandse vermogensbeheerders - 80 tot 90% van de beleggingen van pensioenfondsen vindt buiten Nederland plaats - niet goed raad mee weten. Zou het format van Solvency II hier uitkomst bieden?

Hoever moet/kun je gaan,

Voor DNB zijn bestuurders altijd verantwoordelijk voor (de uitvoering van) het beleggingsbeleid en het vaststellen van een risicoprofiel dat past bij de doelen en uitgangspunten van het fonds. Look through data zijn daarbij onmisbaar, vooral als het gaat om het beoordelen van de risicoconcentratie. DNB omschrijft look through dan ook als ‘kennen van de achterliggende exposures met bijbehorende rendementen en risico’s’. Diepgaande kennis en een juiste waardering van alle assets waarin het pensioenfonds belegt, kan het bestuur helpen bij het beter inschatten van de (achterliggende) risico’s. Het is echter aan de pensioenfondsen zelf om te bepalen tot op welk niveau data worden verzameld, geanalyseerd en intern gedeeld. Daarbij ligt het gevaar van informatiestress altijd op de loer. Te veel informatie kan verblindend en verlammend werken bij het nemen van beslissingen. Pensioenfondsen doen er daarom goed aan duidelijk aan te geven tot op welk niveau welke gremia van het fonds geïnformeerd moeten worden.

Om toegevoegde waarde te genereren

Look through is echter zeker niet alleen een verplichting, maar vooral ook een kans. De toegevoegde waarde zit in het voortdurend toetsen (en zo nodig herijken) van de investment beliefs en het identificeren van nog niet geadresseerde risico’s in de beleggingsportefeuille. Het maakt voor pensioenfondsen de exposure, het rendement en de risico’s zichtbaar. Onbekende posities met nog niet onderkende risico’s worden geïdentificeerd. Dat geeft een pensioenfonds de juiste handvatten om het risicomanagementbeleid zodanig te sturen dat de risico’s binnen de afgesproken kaders blijven. Een door een onafhankelijke partij samengestelde rapportage van alle beschikbare look through gegevens helpt het fonds om te bepalen of de risicoposities materieel zijn. Het pensioenfonds krijgt zo niet alleen meer greep op zijn beleggingsportefeuille maar kan dan ook goed onderbouwde beleids- dan wel beleggingsbeslissingennemen.

En nu?

Ook voor DNB is look through nog een zoektocht naar wat allemaal mogelijk is met de ‘big data’ die nu binnen stromen. Niet alleen als uitvloeisel van look through, maar ook door de verplichte registratie van derivatentransacties onder EMIR. Voor het doorontwikkelen van look through is het nu vooral belangrijk om een standaard format te ontwikkelen voor het opvragen en aanleveren van look through data. Dat voorkomt spraakverwarring en meerdere interpretaties van de gevraagde en aangeleverde data. Vermogensbeheerders kunnen data over de waarde van de assets en de risico’s bijvoorbeeld anders interpreteren dan het pensioenfonds zelf.

Look through helpt zeker om het besluitvormingsproces bij pensioenfondsen te verbeteren en bestuurders (nog) beter in control te laten raken. De look through rapportage voor het FTK is dan ook een goede stap voorwaarts. De weg naar volledige en betrouwbare data is echter nog lang en vraagt commitment van alle betrokken partijen. Hoe meer relevante data beschikbaar komen, des te beter onderbouwd pensioenbesturen ingrijpende beslissingen kunnen nemen.

Schrijf een reactie

U plaatst uw reactie door direct in te loggen met LinkedIn of met een van de andere socialmedia omgevingen.

Log in met om een comment te plaatsen